01
Plastik imalatçıları
Enjeksiyon, ekstrüzyon, şişirme ve termoform yapan işletmeler. Proses fireleri, hurda plastik ve ambalaj atıkları öne çıkar.
Sektör · Plastik, ambalaj ve geri dönüşüm
Plastik, ambalaj ve geri dönüşüm
Bu sektörde atık hem çıktıdır hem girdi. Üretim yapan işletmede atığın nereye gittiği, geri dönüşüm yapan işletmede ise nereden geldiği değerlendirmenin merkezinde yer alır.
Bu başlık altında plastik imalatı yapan tesisler kadar ambalaj üreticileri, geri kazanım tesisleri ve toplama–ayırma işletmeleri de yer alır. Aynı malzemeyle çalışsalar da değerlendirmeleri farklı kurulur.
Plastik sektörünü diğerlerinden ayıran şey, atığın iki yönlü olmasıdır. Üretim yapan bir işletme için atık çıktıdır; geri dönüşüm yapan bir işletme için ise hammaddedir. Bu iki işletme tipi aynı sektörde yer alsa da tamamen farklı biçimde değerlendirilir.
Geri kazanım faaliyeti yürüten işletmelerde belirleyici olan, malzemenin girişten çıkışa kadar izlenebilir olmasıdır. Nereden geldiği, hangi işlemden geçtiği ve hangi ürün olarak çıktığı kayıtla gösterilemiyorsa, faaliyetin kendisi belgelenemez hâle gelir.
İşletme kapsamı
Bu başlık altında birbirinden çok farklı işletme tipleri bulunur. Ortak noktaları malzeme; değerlendirme biçimleri ise ayrışır.
01
Enjeksiyon, ekstrüzyon, şişirme ve termoform yapan işletmeler. Proses fireleri, hurda plastik ve ambalaj atıkları öne çıkar.
02
Piyasaya ambalaj süren veya ambalaj üreten işletmeler. Ürünün kendisi bir beyan konusu hâline gelir.
03
Kırma, yıkama, granül üretimi ve ayırma yapan işletmeler. Girdinin kaynağı, kabul kayıtları ve çıkan ürünün tanımı değerlendirmenin merkezindedir.
04
Çoğu zaman küçük ölçekli, müstakil tesislerde veya sanayi sitelerinde çalışan işletmeler. Faaliyetin niteliği üretimden farklı olduğu için değerlendirme de farklı kurulur.
Geri dönüşüm tarafındaki işletmeler çoğu zaman küçük ölçeklidir; bu onları kapsam dışı yapmaz, yalnızca hangi başlıkların gerektiğini değiştirir.
Çevresel başlıklar
Aşağıdaki başlıkların hangisinin geçerli olduğu, işletmenin üretim mi geri kazanım mı yürüttüğüne göre belirgin biçimde değişir.
Geri kazanım yapan işletmelerde en kritik başlık budur. Gelen malzemenin kaynağı, miktarı ve niteliği kayıt altına alınmadığında sonraki hiçbir beyan doğrulanamaz.
Geri kazanım faaliyetinin hangi başlıkta değerlendirileceği tesise göre belirlenir. Çevre izin ve lisans sürecinde bu kapsam saha değerlendirmesiyle netleşir.
Proses firesi, karışık plastik ve kirlenmiş ambalaj farklı kodlardır. Atık yönetimi kapsamında kod bazlı envanter kurulur.
Piyasaya ambalaj süren işletmelerde beyan yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir; kayıt düzeni bu beyanı destekleyecek şekilde kurulur.
Toplama ekipmanı ve personel alışkanlığı, geri kazanım oranını doğrudan belirler. Sıfır atık çalışması bu düzeni kurar ve belgeye bağlar.
Destek başlıkları
Üretim yapan işletmelerle geri kazanım yapan işletmelerde program farklı kurulur; ortak nokta kayıt düzenidir.
01
Kod bazlı envanter, geçici depolama düzeni, gönderim ve beyan kayıtları.
02
Toplama düzeninin kurulması, personel eğitimi ve belge başvurusu.
03
Geri kazanım faaliyetinin kapsamının belirlenmesi ve başvuru dosyası.
04
Kabul ve gönderim kayıtlarının sürekliliğinin izlenmesi.
Bölgeler
Plastik imalatı organize sanayi bölgelerinde yoğunlaşırken, toplama ve geri kazanım işletmeleri çoğu zaman müstakil tesislerde ve sanayi sitelerinde faaliyet gösterir.
Sık sorulan sorular
Cevaplar genel bilgi niteliğindedir. İşletmenize özel kapsam değerlendirmesi için ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Bu alanlar ESA Çevre’nin başlıca çalışma örnekleridir; eksiksiz bir sektör listesi değildir. Benzer çevresel süreçlerle karşılaşan farklı faaliyet alanları için de tesis bazlı değerlendirme yapılabilir — faaliyet alanınızı paylaşın, birlikte bakalım.
Başlangıç
Danışmanlık ilişkisi çoğunlukla bu soruyla başlar. Faaliyet konunuzu, tesis kapasitenizi ve kullandığınız kimyasalları paylaşın; hangi yönetmeliklere tabi olduğunuzu, hangi belgeleri almanız gerektiğini ve takvimi içeren bir ön değerlendirme hazırlayalım.