Gıda ve İçecek
Temizlik ve proses suyu birlikte yüksektir; ayrıştırma sonucu en hızlı bu tesislerde görünür.
Sürdürülebilirlik · Su
Su Ayak İzi Danışmanlığı
Tesisin su kullanımını proses bazında ayrıştırıyor, ISO 14046 kapsamında su ayak izini hesaplıyor ve verimlilik planını gerçek tüketim verisi üzerine kuruyoruz.
Dayanak ISO 14046
Su ayak izi nedir?
Su ayak izi, bir tesisin veya ürünün su kullanımının ve bu kullanımın çevresel etkisinin tanımlı bir metodolojiyle hesaplanmasıdır. Değerlendirme yalnızca çekilen su miktarını değil, suyun nasıl kullanıldığını ve hangi nitelikte geri verildiğini de kapsar.
Karbon hesabından ayrıldığı nokta budur: karbonda tüketim miktarı belirleyiciyken suda kullanım biçimi ve kirlilik yükü en az miktar kadar önemlidir. Aynı hacimde su, farklı proseslerde farklı etki üretir.
- Neyi kapsar
- Su kullanımı ve bu kullanımın çevresel etkisi
- Bileşenler
- Mavi, yeşil ve gri su ayak izi
- Girdi
- Proses bazlı tüketim, kaynak bilgisi ve deşarj verisi
- ESA’nın rolü
- Su envanteri, hesaplama, raporlama, verimlilik planı
- Dayanak
- ISO 14046
Yaklaşım
Önce suyun nerede kullanıldığı görünür hâle gelmeli
Çoğu tesiste su tek bir sayaçtan okunur ve tek bir rakam olarak bilinir. Bu rakam faturayı açıklar ama hiçbir kararı desteklemez. Çalışma bu yüzden tüketimin proses bazında ayrıştırılmasıyla başlar: temizlik, soğutma, ürüne giren su ve kayıplar ayrı ayrı görünür hâle getirilir.
Ayrıştırma yapıldığında azaltmaya en açık kalem genellikle kendiliğinden ortaya çıkar. Pratikte en sık görülen bulgu, temizlik suyunun beklenenden büyük bir pay tutmasıdır — ve bu, çoğu zaman en düşük maliyetle iyileştirilebilen kalemdir.
Hesabın ikinci boyutu kirlilik yüküdür. Aynı hacimde su, içine karışan maddeye göre farklı etki üretir; bu nedenle deşarj karakteri de değerlendirmeye girer. Bu veri çevre izin ve lisans dosyasındaki deşarj bilgileriyle tutarlı olmalıdır.
Su verisi tek başına değil, tesisin diğer çevresel göstergeleriyle birlikte anlam kazanır; sürdürülebilirlik programı kurulmuş bir tesiste aynı veri raporlamayı da besler. Karbon ayak izi çalışmasıyla birlikte yürütüldüğünde veri toplama düzeni bir kez kurulur.
Süreç
Su ayak izi nasıl hesaplanıyor?
Hesap, yalnızca çekilen su miktarını değil; suyun nasıl kullanıldığını ve hangi nitelikte geri verildiğini birlikte ele alır.
-
01
Su akışını çıkar
Çekilen, kullanılan, buharlaşan ve deşarj edilen su; kaynak ve nokta bazında haritalanıyor.
Çıktı: su akış haritası
-
02
Veriyi topla
Sayaç kayıtları, deşarj analizleri ve üretim verisi aynı dönem üzerinden derleniyor.
Çıktı: dönemsel su verisi
-
03
Hesapla
ISO 14046 kapsamında tesis veya ürün bazlı hesap yapılıyor; kullanım ve kirlilik bileşenleri ayrı değerlendiriliyor.
Çıktı: bileşen bazlı su ayak izi
-
04
Raporla
Sonuçlar sınır, metodoloji ve veri kalitesiyle birlikte raporlanıyor.
Çıktı: ISO 14046 uyumlu rapor
-
05
Verimlilik planını kur
En yüksek etkiyi üreten noktalar üzerinden azaltım seçenekleri önceliklendiriliyor.
Çıktı: su verimliliği planı
Kimler için
Hangi işletmelerde su ayak izi öne çıkar?
Suyu ürüne katan veya yoğun temizlik gerektiren proseslerde çalışma hem çevresel hem operasyonel karşılık üretir.
Kimya ve Boya
Soğutma suyu ile proses suyu farklı nitelikte olduğu için ayrı kalemler olarak izlenir.
Metal ve Döküm
Yüzey işlem banyoları ve soğutma devreleri, kayıpların en çok yoğunlaştığı noktalardır.
Çalışma alanlarımız bununla sınırlı değil
Yukarıdaki sektörler başlıca çalışma örneklerimizdir. Su ayak izi yalnızca yoğun su tüketen sektörlerin konusu değildir; suyu üretimde, temizlikte veya soğutmada kullanan her tesis hesaplama yaptırabilir.
Örnek faaliyetler
- Geri dönüşüm
- Sanayi siteleri
- Müstakil üretim tesisleri
- Atölye ve imalathaneler
- Depolama ve lojistik faaliyetleri
- Farklı üretim ve hizmet faaliyetleri
Su kullanımı düşük olan tesislerde de müşteri kaynaklı raporlama talebi gelebilir; bu durumda çalışma mevcut sayaç verisiyle sınırlı kalır.
Sık sorulan sorular
Su ayak izi hakkında sık sorulanlar
Cevaplar genel bilgi niteliğindedir. Tesisinize özel kapsam değerlendirmesi için ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Su tüketimimin çevresel etkisini nasıl ölçerim?
Ölçüm, tüketimin proses bazında ayrıştırılmasıyla başlar: temizlik, soğutma, ürüne giren su ve kayıplar ayrı görünür hâle getirilir. Ardından suyun kaynağı ve deşarj karakteri değerlendirmeye eklenir.
Mavi, yeşil ve gri su ayak izi ne demek?
Bunlar suyun kaynağına ve etkisine göre yapılan ayrımlardır: yüzey ve yeraltı suyu kullanımı, yağıştan gelen su ve kirlenmenin seyreltilmesi için gereken su miktarı ayrı ayrı değerlendirilir. Bir tesiste hangilerinin anlamlı olduğu prosese göre değişir.
Tek sayacım var, hesap yapılabilir mi?
Yapılabilir ama sonuç sınırlı olur. Tek sayaç bir toplam verir; azaltım için hangi kalemin ne kadar tuttuğunun bilinmesi gerekir. Bu nedenle çalışma genellikle geçici ölçüm veya proses bazlı tahminle ayrıştırmayı içerir.
Su ayak izi ile atıksu izni aynı şey mi?
Hayır. Atıksu tarafı bir yükümlülüğü ve deşarj koşullarını konu alır; su ayak izi ise kullanımın çevresel etkisini ölçen bir hesaplamadır. İkisi aynı veriden beslenir ama farklı amaçlara hizmet eder.
Su tüketimini azaltmak istiyoruz, nereden başlamalıyız?
Ayrıştırmadan. Hangi kalemin ne kadar tuttuğu görünür hâle geldiğinde azaltmaya en açık nokta genellikle kendiliğinden ortaya çıkar. Uygulamada bu çoğu zaman temizlik suyu tarafında olur.
Genellikle birlikte yürütülür
Başlangıç
“İşletmem hangi çevre yükümlülüklerine tabi?”
Danışmanlık ilişkisi çoğunlukla bu soruyla başlar. Faaliyet konunuzu, tesis kapasitenizi ve kullandığınız kimyasalları paylaşın; hangi yönetmeliklere tabi olduğunuzu, hangi belgeleri almanız gerektiğini ve takvimi içeren bir ön değerlendirme hazırlayalım.