Kimya ve Boya
Proses ve depolama planı, değerlendirmenin en belirleyici girdisidir; ikisi birlikte sunulur.
Mevzuat uyumu · Yatırım öncesi
ÇED Danışmanlığı
Yatırım kararı verilmeden önce projenin ÇED açısından hangi süreçle değerlendirileceğini belirliyor, dosyayı hazırlıyor ve süreci kurum nezdinde yürütüyoruz.
Dayanak Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
ÇED nedir?
ÇED — Çevresel Etki Değerlendirmesi — planlanan bir yatırımın çevre üzerindeki olası etkilerinin, yatırım gerçekleşmeden önce değerlendirilmesi sürecidir. Sürecin sonunda proje için bir karar verilir ve bu karar yatırımın devam edip edemeyeceğini belirler.
Diğer çevresel başlıklardan ayrıldığı nokta zamanlamadır: ÇED çalışan bir tesisi değil, henüz kurulmamış bir projeyi konu alır. Bu nedenle değerlendirmenin girdisi saha gözlemi değil, proje verisidir.
- Ne zaman
- Yatırım kararı ve inşaat öncesinde
- Neyi değerlendirir
- Planlanan projenin olası çevresel etkileri
- Girdi
- Proje tanımı, kapasite, yer seçimi, proses bilgisi
- ESA’nın rolü
- Yükümlülük tespiti, dosya hazırlığı, süreç ve toplantı yönetimi
- Dayanak
- Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
Yaklaşım
Yatırım kararından önce sorulması gereken soru
ÇED süreci çoğu zaman geç fark edilir. Yer seçimi yapılmış, makine siparişi verilmiş ve takvim kurulmuş bir projede sürecin sonradan devreye girmesi, yatırımın tamamını etkileyen bir gecikme yaratabilir. Bu yüzden ilk değerlendirme fizibilite aşamasında yapılır.
Değerlendirmenin girdisi proje verisidir: ne üretilecek, hangi kapasiteyle, hangi prosesle ve nerede. Bu dört bilgi netleşmeden hangi sürecin işleyeceği belirlenemez. Proje değiştiğinde değerlendirme de değişir.
Süreç ilerledikçe kapsam genişler: proje tanıtımı, gerekiyorsa halkın katılımı aşaması ve komisyon süreci birbirini takip eder. Her aşamada istenen bilgi farklıdır ve önceki aşamada verilen bilgiyle tutarlı olmak zorundadır.
ÇED süreci tamamlandığında tesis için sıradaki başlık genellikle çevre izin ve lisans olur; ÇED aşamasında üretilen proje verisi bu dosyanın da girdisidir. Tesis faaliyete geçtikten sonraki yükümlülük takibi ise çevre danışmanlığı kapsamında yürütülür.
Süreç
ÇED süreci nasıl ilerliyor?
ÇED, yatırımdan önce yürütülen bir karar sürecidir; bu nedenle en kritik adım, sürecin hangi noktada başladığının doğru belirlenmesidir.
-
01
Yükümlülüğü belirle
Planlanan yatırımın niteliği, kapasitesi ve yer seçimi üzerinden hangi sürece tabi olduğu değerlendiriliyor.
Çıktı: ÇED yükümlülüğü ön değerlendirmesi
-
02
Dosyayı hazırla
Proje bilgileri, alana ilişkin veriler ve etki değerlendirmesi başvuru dosyasında birleştiriliyor.
Çıktı: başvuru dosyası
-
03
Süreci Bakanlık nezdinde yürüt
Başvuru, inceleme ve komisyon aşamaları takip ediliyor; istenen ek bilgi ve düzeltmeler zamanında tamamlanıyor.
Çıktı: yürütülen başvuru süreci
-
04
Katılım aşamasını organize et
Sürecin gerektirdiği hâllerde halkın katılımı toplantısı organize ediliyor ve süreç kayıt altına alınıyor.
Çıktı: toplantı organizasyonu ve kayıtları
-
05
Karar sonrasını devret
Karar alındıktan sonra dosyadaki taahhütlerin izin ve işletme aşamasındaki karşılıkları tesise aktarılıyor.
Çıktı: karar sonrası yükümlülük listesi
Kimler için
Hangi durumlarda ÇED gündeme gelir?
Yeni bir tesis kurulması kadar mevcut bir tesiste yapılacak kapasite veya proses değişikliği de süreci gündeme getirebilir.
Metal ve Döküm
Ergitme ve ısıl işlem içeren yatırımlarda emisyon tahmini proje aşamasında yapılır.
Lojistik ve Depolama
Depolanacak malzemenin niteliği ve tesis konumu birlikte değerlendirilir.
Çalışma alanlarımız bununla sınırlı değil
Listelenen sektörler örnektir; kapsam bunlarla sınırlı değildir. ÇED yükümlülüğü işletmenin sektörüyle değil, planlanan yatırımın niteliği, kapasitesi ve yer seçimiyle ilgilidir. Kapasite artışı ve faaliyet değişikliği de aynı çerçevede değerlendirilir.
Örnek faaliyetler
- Geri dönüşüm
- Sanayi siteleri
- Müstakil üretim tesisleri
- Atölye ve imalathaneler
- Depolama ve lojistik faaliyetleri
- Farklı üretim ve hizmet faaliyetleri
Projenin kapsama girip girmediği faaliyet türü, kapasite ve yer seçimine göre değerlendirilir; genel bir kural üzerinden söylenemez.
Sık sorulan sorular
ÇED hakkında sık sorulanlar
Cevaplar genel bilgi niteliğindedir. Tesisinize özel kapsam değerlendirmesi için ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Yatırımım ÇED sürecine tabi mi?
Bu, projenin faaliyet türüne, kapasitesine ve yer seçimine göre belirlenir. Aynı üretim kolundaki iki proje farklı sonuç verebilir. Değerlendirme, proje verisinin netleşmesinin ardından yapılır ve yazılı olarak paylaşılır.
Süreci ne zaman başlatmalıyım?
Fizibilite aşamasında. Yer seçimi kesinleşmiş ve yatırım takvimi kurulmuş bir projede sürecin sonradan devreye girmesi, takvimin tamamını etkileyebilir. Erken değerlendirme genellikle en düşük maliyetli adımdır.
Mevcut tesisimde kapasite artışı yapacağım, süreç gerekir mi?
Kapasite veya proses değişikliği süreci gündeme getirebilir. Belirleyici olan değişikliğin niteliği ve büyüklüğüdür. Bu nedenle değişiklik planlanırken değerlendirme yapılması, uygulamadan sonra yapılmasına göre daha güvenlidir.
Süreç ne kadar sürer?
Süre, projenin kapsamına, istenen bilgilerin hazır olup olmamasına ve sürecin hangi aşamalardan geçtiğine göre değişir. Dosyanın eksiksiz hazırlanması, toplam süreyi belirleyen en pratik etkendir.
ÇED ile çevre izin ve lisans aynı şey mi?
Hayır. ÇED yatırım öncesinde projenin olası etkilerini değerlendirir; çevre izin ve lisans ise faaliyete geçmiş bir tesisin çevresel etkilerini belgeye bağlar. İkisi farklı aşamalarda devreye girer ve birbirinin yerine geçmez.
Genellikle birlikte yürütülür
Çevre İzin ve Lisans Danışmanlığı
Geçici Faaliyet Belgesi alımından çevre izin ve lisans belgesinin düzenlenmesine kadar başvuru sürecinin uçtan uca yönetimi.
Çevre Danışmanlığı
Tesisinizin çevre mevzuatına uyumunu yılın 365 günü sürdüren, aylık saha denetimi ve beyan yönetimini kapsayan sürekli danışmanlık hizmeti.
Başlangıç
“İşletmem hangi çevre yükümlülüklerine tabi?”
Danışmanlık ilişkisi çoğunlukla bu soruyla başlar. Faaliyet konunuzu, tesis kapasitenizi ve kullandığınız kimyasalları paylaşın; hangi yönetmeliklere tabi olduğunuzu, hangi belgeleri almanız gerektiğini ve takvimi içeren bir ön değerlendirme hazırlayalım.